ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍

                                                                                                                   
                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                    ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍                

                                                                                                                                                                                                                                                     

                   ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍                

                                                                                             
                             
                                                       
           
 

ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍

 

പ്രകൃതിരമണീയവും വിസ്തൃതിയേറിയതുമായ സംരക്ഷിത പൊതുവിഹാരമേഖല. ഒരു ഭൂപ്രദേശത്തെ സ്വാഭാവികമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയെയോ വന്യജീവികളെയോ സസ്യജാലങ്ങളെയോ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള മനുഷ്യനിര്‍മിത സ്മാരകങ്ങള്‍ നിലനില്ക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളെയോ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചുമതലയില്‍ സംരക്ഷിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് ദേശീയോദ്യാനം.

 

ആമുഖം

 

സംരക്ഷിത മേഖലകള്‍ മൂന്നുതരമാണ്. സംരക്ഷിത വനങ്ങള്‍ (reserve forests), വന്യമൃഗസങ്കേതങ്ങള്‍ (sanctuaries), ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍ (national parks) എന്നിവയാണ് അവ. സംരക്ഷിത വനങ്ങള്‍ പൊതുവേ പൊതുജനങ്ങള്‍ക്കു പ്രവേശനമില്ലാതെ ഗവേഷണാവശ്യങ്ങള്‍ക്കു മാത്രമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സ്വാഭാവിക സംരക്ഷിതകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ഇവ ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍ എന്ന നിര്‍വചനത്തില്‍പ്പെടുന്നില്ല. വന്യമൃഗങ്ങളെയും പക്ഷികളെയും മറ്റു ജീവികളെയും വനത്തിലെ മുഴുവന്‍ സസ്യങ്ങളെയുമടക്കം സംരക്ഷിക്കുന്നതാണ് ശരണാലയം അഥവാ സങ്കേതം. ഇതിനെക്കാള്‍ ഉന്നത തലത്തിലുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളാണ് ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍.

 

വന്യമൃഗസങ്കേതങ്ങളിലും ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലുമുള്ള വനങ്ങളെ മൂന്നായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ഉള്‍ക്കാടുകളില്‍ വന്യജീവികളുടെ സ്വൈരജീവിതത്തെ മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള പ്രദേശമാണ് കോര്‍ പ്രദേശം (core area). ശാസ്ത്രീയപഠനങ്ങള്‍ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് സന്ദര്‍ശകരെ അനുവദിക്കുന്നില്ല. ഈ പ്രദേശത്തിനു പുറത്തുള്ളത് ബഫര്‍ സോണ്‍ (buffer zone) ആണ്. ഇവിടെയും വിനോദസഞ്ചാരികളെ അനുവദിക്കുന്നില്ല. വനവിഭാഗത്തിന്റെയും മറ്റും പരീക്ഷണനിരീക്ഷണങ്ങള്‍ക്കും വികസന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കും ശാസ്ത്രീയപഠനങ്ങള്‍ക്കും മാത്രമായിട്ടുള്ള പ്രദേശമാണിത്. ഇതിനു പുറത്തുള്ള കാട്ടുപ്രദേശങ്ങളാണ് വിനോദസഞ്ചാരത്തിനായി അനുവദനീയമായിട്ടുള്ളത്.

 

ആഗോള പ്രാധാന്യം

 

1872-ല്‍ യു.എസ്സില്‍ സ്ഥാപിതമായ 'യെല്ലോ സ്റ്റോണ്‍ നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക്' ആണ് ആദ്യത്തെ ദേശീയോദ്യാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. 1916 ആയപ്പോഴേക്കും യു.എസ്സില്‍ നാല്പതോളം ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ടായി. ഇന്ന് 51 എണ്ണം നിലവിലുണ്ട്. 1872-ല്‍ യു.എസ്സില്‍ രൂപംകൊണ്ട ദേശീയോദ്യാനം എന്ന ആശയം അധികം താമസിയാതെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. 1900-ാം ആണ്ടോടെ ആസ്റ്റ്രേലിയ, കാനഡ, ന്യൂസിലന്‍ഡ് എന്നിവിടങ്ങളില്‍ ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍ ആരംഭിച്ചു. ലോകത്തിലാദ്യമായി ദേശീയോദ്യാന സര്‍വീസ് ആരംഭിച്ചത് (1911) കാനഡയിലാണ്. ഇന്ന് 125 രാജ്യങ്ങളിലായി 1300-ല്‍ അധികം ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

 

അവികസിത ഭൂഖണ്ഡമായ ആഫ്രിക്കയിലാണ് ഏറ്റവുമധികം വന്യമൃഗങ്ങളും വന്യമൃഗസങ്കേതങ്ങളും ഉള്ളത്. കെനിയയിലെ അബെര്‍ഡേര്‍ (Aberdare), അംബോസെലി (Amboseli) ഗെയിം പ്രിസര്‍വ്, സാവോ (Tsavo) ദേശീയോദ്യാനം, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ക്രൂഗര്‍ (Kruger), ടാന്‍സാനിയയിലെ ലേക് മന്‍യാര(Lake Manyara), ന്ഗൊറോന്‍ഗോറോ (Ngorongoro), സെരെന്‍ഗെറ്റി (Serengeti) എന്നിവയാണ് ഇവയില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ടവ.

 

ഏഷ്യയിലെയും ഓഷ്യാനയിലെയും പ്രധാനപ്പെട്ട ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍ ജപ്പാനിലെ അകന്‍ (Akan), ഇന്ത്യയിലെ കോര്‍ബെറ്റ് (Korbet), ന്യൂസിലന്‍ഡിലെ ജോര്‍ഡ്ലന്‍ഡ് (Fjordland), ഇസ്രയേലിലെ ഹായ്-ബാര്‍ സൌത്ത് (Hai-Bar South), ആസ്റ്റ്രേലിയയിലെ ലാമിങ്ടണ്‍ (Lamington) എന്നിവയാണ്.

 
 
 
 
 
 

യൂറോപ്പില്‍, പോളണ്ടിലെ ബയാലോവിയെസ (Bialowieza), ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടണിലെ കെയ് ന്‍ഗോര്‍മ്സ് (Cairngorms), ഫ്രാന്‍സിലെ കാമാര്‍ഗ് (Camargue); വടക്കേ അമേരിക്കയില്‍, കാനഡയിലെ വാട്ടര്‍ടോണ്‍ ലേക്സ് (Waterton lakes), ബാന്‍ഫ് (Banff); തെക്കേ അമേരിക്കയില്‍, ഇക്വഡോറിലെ ഗാലപഗോസ് ഐലന്‍ഡ് (Galapagos Island), ഇഗ്വാസു (Iguassu) എന്നിവയെല്ലാം പ്രമുഖ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളില്‍പ്പെടുന്നു.

 

ഇന്ത്യയില്‍

 

ലോകത്തിലാദ്യമായി മരങ്ങള്‍ നട്ടുവളര്‍ത്തുന്നതിനും കാടുകളെയും വന്യമൃഗങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും നിയമനിര്‍മാണം നടത്തിയത് അശോകചക്രവര്‍ത്തിയാണ്. 1865-ലാണ് ഇന്ത്യയില്‍ ആദ്യമായി വന്യമൃഗസംരക്ഷണനിയമം നടപ്പിലാക്കിയത്. സസ്യസമ്പത്തും വന്യജീവികളുടെ എണ്ണവും കുറഞ്ഞുവന്നതോടെ 1952-ല്‍ മാത്രമാണ് വന്യജീവിസംരക്ഷണ ബോര്‍ഡ് (Indian Wild Life Board) രൂപീകരിച്ചത്; വന്യമൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും വനങ്ങളുടെയും സംരക്ഷണാര്‍ഥം നിയമനിര്‍മാണമുണ്ടായത് 1955-ലും. വര്‍ഷംതോറും ഒക്ടോബര്‍ ആദ്യവാരം വന്യജീവിസംരക്ഷണവാരമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു.

 

ഇന്ത്യ പ്രകൃതിസംരക്ഷണകാര്യങ്ങളില്‍ കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയതോടെ 1971-ല്‍ 'പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗര്‍' പദ്ധതിക്കു രൂപംനല്കി. ഘട്ടംഘട്ടമായി എല്ലാ കടുവാസങ്കേതങ്ങളെയും ഈ പദ്ധതിയിലുള്‍പ്പെടുത്തുകയും ദേശീയോദ്യാനങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയില്‍ എണ്‍പതോളം ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും 441 വന്യമൃഗസങ്കേതങ്ങളുമായി 1,48,994 ച.കി.മീ. വനഭൂമിയുണ്ട്. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ വനത്തിന്റെ 23.2 ശതമാനത്തോളം വരും.

 

ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

 

കേരളം

 

കേരളത്തില്‍ 1,12,44,691 ച.കി.മീ. വനപ്രദേശമുണ്ട് എന്നാണ് കണക്ക്. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആകെ വിസ്തൃതിയുടെ 28.98 ശതമാനമാണ്. വനപ്രദേശത്തിന്റെ 24 ശതമാനത്തോളം ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവിസങ്കേതങ്ങളും അടങ്ങിയ സംരക്ഷിത മേഖലയാണ്. ഇപ്പോള്‍ കേരളത്തില്‍ അഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും പതിനാല് വന്യജീവിസങ്കേതങ്ങളുമുണ്ട്. ഇരവികുളം, സൈലന്റ് വാലി, പാമ്പാടും ചോല, ആനമുടി ചോല, മതികെട്ടാന്‍ ചോല എന്നിവയാണ് ദേശീയോദ്യാനങ്ങള്‍. 1934-ല്‍ 'നെല്ലിക്കാംപെട്ടി' എന്ന പേരില്‍ പ്രഖ്യാപിച്ച 'പെരിയാര്‍ ടൈഗര്‍ റിസര്‍വ്' ആണ് കേരളത്തിലെ പ്രഥമ വന്യജീവിസങ്കേതം; പെരിയാര്‍, നെയ്യാര്‍, പീച്ചി-വാഴാനി, പറമ്പിക്കുളം, വയനാട്, ഇടുക്കി, പേപ്പാറ, ചിമ്മിണി, ചിന്നാര്‍, ചെ(ശെ)ന്തുരുണി, ആറളം, തട്ടേക്കാട്, മംഗളവനം, കുറിഞ്ഞിമല എന്നിവയാണ് മറ്റുള്ളവ. ഇതില്‍ തട്ടേക്കാടും മംഗളവനവും പക്ഷിസംരക്ഷണസങ്കേതങ്ങളാണ്. ഇവ കൂടാതെ നീലഗിരി, അഗസ്ത്യവനം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു ജൈവമേഖലകളുമുണ്ട്.

 

ഇരവികുളം

 

കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ദേശീയോദ്യാനം. ഇടുക്കി ജില്ലയില്‍ ദേവികുളം താലൂക്കിലെ 97 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. കിഴക്കും തെക്കും ടാറ്റാ (പഴയ കണ്ണന്‍ ദേവന്‍), ചട്ടമൂന്നാര്‍, വാഗവരൈ, നാമക്കാട്, രാജമലൈ തേയിലത്തോട്ടങ്ങളും മൂന്നാര്‍ വനവും വടക്കുകിഴക്ക് ചിന്നാര്‍ വന്യമൃഗസങ്കേതവും വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് തമിഴ്നാട്ടിലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി വന്യജീവിസങ്കേതവുമാണ്. മൂന്നാറിന് 15 കി.മീ. അകലെയാണ് രാജമല. 1928-ല്‍ മൂന്നാറിന്റെ സുന്ദരമായ പ്രകൃതിയെയും വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന വരയാട് അഥവാ നീലഗിരി താര്‍ (Nilgiri Tahr) എന്നറിയപ്പെടുന്ന വന്യജീവിയെയും വിനാശത്തില്‍നിന്നു രക്ഷിക്കാനായി കണ്ണന്‍ദേവന്‍ തേയിലത്തോട്ട ഉടമസ്ഥര്‍ വനസ്നേഹികളായ മുതുവാന്മാരെ ഏല്പിച്ചു. 1971-ല്‍ ഈ വനഭൂമി മുഴുവന്‍ കേരളസര്‍ക്കാര്‍ വിലയ്ക്കു വാങ്ങി. 1975-ല്‍ ഇവിടം വരയാട്സംരക്ഷണമേഖലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1978 മേയ് 19-ന് സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാര്‍ ഇതിനെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.

 

തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ (2,695 മീ.) കൊടുമുടിയായ ആനമുടി ഇരവികുളം - രാജമല ദേശീയോദ്യാനത്തിലാണുള്ളത്. ഉദ്യാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഉയരം സമുദ്രനിരപ്പില്‍നിന്ന് 914 മീറ്ററാണ്. പലപ്പോഴും കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില രേഖപ്പെടുത്താറുള്ളതും മൂന്നാറില്‍ത്തന്നെയാണ്. വര്‍ഷംതോറും ശരാശരി 4,800 മി.മീ. മഴ ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് മൂന്നാര്‍. മൂന്ന് കൊച്ചു നദികള്‍ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണിത്.

 

ഉയര്‍ന്നും താഴ്ന്നും കിടക്കുന്ന പുല്‍മേടുകള്‍ ഇരവികുളത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. ചോളരുദ്രാക്ഷം, പട്ടുതാളി, കാട്ടുചെമ്പകം, മഴവാക, ചെറുഞാവല്‍, കാട്ടുപൂവരശ്, ആറ്റുനീര്‍മുല്ല, നീലക്കുറിഞ്ഞി, ഇന്ത്യന്‍ വിന്റര്‍ ഗ്രീന്‍ തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങള്‍ ഇവിടെ ധാരാളമായുണ്ട്.

 

അന്തര്‍ദേശീയ തലത്തില്‍ ശ്രദ്ധേയമായ ഈ ഉദ്യാനത്തില്‍ വരയാട്, കാട്ടുപോത്ത്, മ്ളാവ്, കേഴമാന്‍, പുള്ളിപ്പുലി, കരിമ്പുലി, കാട്ടുനായ, കുറുക്കന്‍, നീലഗിരി മാര്‍ട്ടെന്‍, കാട്ടുപൂച്ച, ചെങ്കീരി, കരിങ്കുരങ്ങ്, മലയണ്ണാന്‍ എന്നീ ജന്തുക്കളും ചൂളക്കാക്ക, കരിഞ്ചെമ്പന്‍, പാറ്റപിടിയന്‍, കരിമ്പന്‍ കാട്ടുബുള്‍ബുള്‍, ചുറ്റീന്തല്‍ക്കിളി, കൊമ്പന്‍ വാനമ്പാടി, മലവരമ്പന്‍ (Nilgiri pipit) തുടങ്ങിയ പക്ഷികളും ധാരാളമായുണ്ട്. ഉരഗജീവികളും വര്‍ണപ്പകിട്ടുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. ലോകത്തില്‍വച്ച് ഏറ്റവും വലുപ്പംകൂടിയ അറ്റ്ലസ് നിശാശലഭങ്ങള്‍ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഉദ്യാനത്തിലെ ജലാശയങ്ങളില്‍ ധാരാളം ഇനം മത്സ്യങ്ങളുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തു കാണപ്പെടുന്ന, രക്തംകുടിക്കുന്ന അട്ടകള്‍ പലപ്പോഴും ഇവിടേക്കുള്ള യാത്ര ദുരിതപൂര്‍ണമാക്കാറുണ്ട്. രാജമലയും മൂന്നാറുമാണ് വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങള്‍. 12 വര്‍ഷത്തിലൊരിക്കല്‍ പുഷ്പിക്കുന്ന നീലക്കുറിഞ്ഞി ഇവിടം അത്യാകര്‍ഷകമാക്കുന്നു. നീലക്കുറിഞ്ഞിയുടെ സംരക്ഷണാര്‍ഥം 32 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതി സ്ഥലം കുറിഞ്ഞിമല സങ്കേത(Kurinjimala sanctuary)മായി 2006 ഒ.-ല്‍ സര്‍ക്കാര്‍ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.

 

സൈലന്റ് വാലി(Silent Valley)

 

പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ മണ്ണാര്‍ക്കാട് താലൂക്കില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സൈലന്റ് വാലി 1984-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിന് 89.52 ച.കി.മീ. വിസ്തീര്‍ണമുണ്ട്. 'സൈരന്ധ്രീവനം' എന്ന പേരിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. വനമേഖലകളില്‍ സര്‍വസാധാരണമായുള്ള ചീവീടുകളുടെ ശബ്ദം ഈ താഴ്വരയില്‍ ഇല്ലാത്തതിനാലാണ് 'നിശ്ശബ്ദ താഴ്വര' എന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഇതിനു പേരിട്ടത്.

 

സമുദ്രനിരപ്പില്‍നിന്ന് 1,100 മീറ്ററോളം ഉയരമുള്ള നിത്യഹരിത വനമേഖലയാണ് കുണ്ടലിക്കുന്നുകളില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സൈലന്റ് വാലി. വടക്കുനിന്ന് തെക്കോട്ടൊഴുകുന്ന കുന്തിപ്പുഴയാണ് സൈലന്റ് വാലിയിലെ പ്രധാന നദി. അന്യംനിന്നു എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന വിവിധയിനം സസ്യങ്ങള്‍ ഇവിടെനിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 154 കുടുംബങ്ങളില്‍പ്പെടുന്ന 599 ജീനസ്സുകളുടെ 966-ല്‍ അധികം സസ്യയിനങ്ങള്‍ ഇവിടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 108 ഇനം ഓര്‍ക്കിഡ് സസ്യങ്ങള്‍ ഇവിടെ സമൃദ്ധമായി വളരുന്നുണ്ട്. ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന 170 ഇനം പക്ഷികളില്‍ 33-ഉം ദേശാടനപ്പക്ഷികളാണ്. 35 ഇനം ഉരഗങ്ങള്‍, 95 ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങള്‍, 255 ഇനം നിശാശലഭങ്ങള്‍ എന്നിവയെയും ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതില്‍ അധികവും അത്യപൂര്‍വവും വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നവയുമാണ്.

 

മതികെട്ടാന്‍ ചോല

 

ഇടുക്കി ജില്ലയില്‍, ഉടുമ്പഞ്ചോല താലൂക്കിലെ പൂപ്പാറ വില്ലേജില്‍പ്പെടുന്ന 1281.74 ഹെ. പ്രദേശം മതികെട്ടാന്‍ ചോല ദേശീയോദ്യാനമായി 2003 ഒ. 10-ന് സര്‍ക്കാര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു. മതികെട്ടാന്‍ ചോല ഏലമലക്കാടുകളുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്. 1897 ആഗ. 24-ലെ തിരുവിതാംകൂര്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ഗസറ്റില്‍ ഏലമലക്കാടുകളെ (cardamom Hill Reserve) മതികെട്ടാന്‍ ചോലയുടെ ഭാഗമായും സംരക്ഷിതവനമായും പ്രഖ്യാപിച്ച് വിജ്ഞാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. ഏലം കൃഷിയും സസ്യജന്തുജാലങ്ങളും ഭൂരൂപവിജ്ഞാനീയ സമ്പത്തും (Geomorphological wealth) പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമായാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.

 

ആനമുടി ചോല

 

ഇടുക്കി ജില്ലയില്‍ ദേവികുളം താലൂക്കിലെ മറയൂര്‍ വില്ലേജില്‍പ്പെടുന്ന 7.5 ച.കി.മീ. (750 ഹെ.) സ്ഥലം ആനമുടി ചോല ദേശീയോദ്യാനമായി 2003 ഡി.14-ന് സര്‍ക്കാര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ശാസ്ത്രലോകത്തിനു മുതല്‍ക്കൂട്ടായ അപൂര്‍വ ഇനം സസ്യങ്ങളും മറ്റു സസ്യസമ്പത്തും പരിസ്ഥിതിയും സംരക്ഷിക്കുന്ന

 

തിനാണ് ഈ പ്രദേശം ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. മന്നവന്‍ ചോല, മഡവാരിമല, ഇന്ദീവരമല, പുല്ലാര്‍ടി ചോല, കണ്ണന്‍ദേവന്‍മല, ഒറ്റക്കൊമ്പുമല, തീര്‍ഥമല എന്നിവയിലെ സംരക്ഷിതവനങ്ങളാണ് ആനമുടി ചോല ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിര്‍ത്തിപ്രദേശങ്ങള്‍.

 

പാമ്പാടും ചോല

 

ഇടുക്കി ജില്ലയില്‍, ദേവികുളം താലൂക്കിലെ മറയൂര്‍ വില്ലേജില്‍പ്പെടുന്ന 131.80 ഹെ. 2003 ഡി.-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. പരിസ്ഥിതിയെയും അപൂര്‍വയിനം ജീവജാലങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയാണ് ഇവിടം ദേശീയോദ്യാന പദവിയിലേക്കുയര്‍ത്തിയത്.

 

കര്‍ണാടക

 

കര്‍ണാടകത്തില്‍ അഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

 

ബന്ദിപ്പൂര്‍ (Bandipur). 874.20 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനം 1973-ല്‍ 'പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗര്‍' പദ്ധതിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തി. മൈസൂര്‍ രാജാക്കന്മാരുടെ വേട്ടക്കാടുകളായിരുന്ന ബന്തിപ്പുരയാണ് ബന്ദിപ്പൂര്‍ ആയതെന്ന് ചരിത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പില്‍നിന്ന് 1500 മീ. ഉയരത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലൂടെ നിരവധി നദികള്‍ ഒഴുകുന്നുണ്ട്. തേക്ക്, ഈട്ടി, ചന്ദനം തുടങ്ങിയ വന്‍ വൃക്ഷങ്ങളും ധാരാളം മുളങ്കൂട്ടങ്ങളും പുല്‍പ്പരപ്പും ഇവിടെയുണ്ട്. കടുവ, പുള്ളിപ്പുലി, ആന, കാട്ടി, കാട്ടുപന്നി, കുറുക്കന്‍, കലമാന്‍, പുള്ളിമാന്‍, കൂരമാന്‍, മുള്ളന്‍ പന്നി, ചെന്നായ, കരടി, വെരുക്, കാട്ടുപൂച്ചകള്‍, തൊപ്പിക്കാരന്‍ കുരങ്ങ്, മലബാര്‍ മലയണ്ണാന്‍ തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളും മയില്‍, കാട്ടുകോഴി, മലമുഴക്കി, മരംകൊത്തി മുതലായ പക്ഷികളും മുതല, ആമ, നീര്‍നായ എന്നീ ജലജീവികളും മലമ്പാമ്പ്, സര്‍പ്പരാജന്‍, വിരിയന്‍ പാമ്പ്, ഉടുമ്പ് മുതലായ ഇഴജന്തുക്കളും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തില്‍ സുലഭമായുണ്ട്.

 

ബന്നാര്‍ഘട്ട (Bannarghata). ബാംഗ്ളൂര്‍ ജില്ലയില്‍ 104 ച.കി.മീ. വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്നാര്‍ഘട്ട 1974-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.

 

അന്‍ഷി (Anshi). ഉത്തര കന്നഡ ജില്ലയിലെ 250 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ദേശീയോദ്യാനമാണിത്.

 

കുണ്‍ ഡ്രെമുഖ് (Kundremukh). ചിക്മഗളൂര്‍, തെക്കന്‍ കാനറ ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ദേശീയോദ്യാനം 600 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ് 'കുണ്‍ഡ്രെമുഖ്' എന്ന കന്നഡ വാക്കിന് കുതിരയുടെ മുഖം എന്നാണര്‍ഥം. സമുദ്രനിരപ്പില്‍നിന്ന് സു. 1880 മീ. ഉയരമുള്ള കുന്നും മലകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഈ പ്രദേശം.

 

നാഗര്‍ഹൊളെ (Nagarhole). കുടക്, മൈസൂര്‍ ജില്ലകളില്‍പ്പെടുന്ന 644 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. 1890 മുതല്‍ 1971 വരെ ഇവിടത്തെ വനപ്രദേശങ്ങളില്‍നിന്ന് കാട്ടാനകളെ കെണിയിലാക്കി പിടിച്ച് മെരുക്കിയെടുത്തു വളര്‍ത്താനുള്ള സംവിധാനങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. നാഗര്‍ഹൊളെ എന്ന കന്നഡ വാക്കിന് 'നാഗ നദി' എന്നാണര്‍ഥം. വനത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന സ്നേക്ക് നദിയാണ് ഈ പേരിനു നിദാനം. കടുവ, പുലി, ആന, വെരുക്, കുറുക്കന്‍, കാട്ടുപന്നി, കരിംകുരങ്ങ്, തൊപ്പിക്കുരങ്ങ്, ഒട്ടര്‍, ഉറുമ്പുതീനി, പറക്കുംഅണ്ണാന്‍ എന്നിവയും കഴുകന്‍, തത്ത, മൈന, വേഴാമ്പല്‍, മരംകൊത്തി തുടങ്ങിയ പക്ഷികളും മൂര്‍ഖന്‍, ശംഖുവരയന്‍, മലമ്പാമ്പ് തുടങ്ങിയ ഇനം ഉരഗങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.

 

ഗോവ

 

ഗോവയില്‍ 1978-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ഭഗവാന്‍ മഹാബീര്‍ (Bhagwan Mahabir National Park) 240 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. കടുവ, തേവാങ്ക്, മുള്ളന്‍പന്നി, പുള്ളിമാന്‍, മലയണ്ണാന്‍ തുടങ്ങിയ ജന്തുക്കള്‍ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ നിത്യഹരിത, അര്‍ധ നിത്യഹരിത, ഇലകൊഴിയും വനങ്ങളിലുണ്ട്. ഇതിന്റെ പേര് ആദ്യം മോള്ളെം വന്യമൃഗസങ്കേതമെന്നായിരുന്നു. 1978-ല്‍ ഇതിനകത്ത് 107 ച.കി.മീ. പ്രദേശം മോള്ളെം ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതോടെയാണ് ബാക്കി ഭാഗത്തിന് ഭഗവാന്‍ മഹാവീര്‍ ശരണാലയം എന്നു പേരിട്ടത്.

 

തമിഴ് നാട്

 

തമിഴ് നാട്ടില്‍ ഗിന്‍ഡി (Guindy), മറൈന്‍ (Marine), ഇന്ദിരാഗാന്ധി, മുതുമലൈ (Mudumalai), മുകുര്‍ത്തി (Mukurthi) എന്നീ അഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

 

ഗിന്‍ഡി. ചെന്നൈ നഗരത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗിന്‍ഡി ദേശീയോദ്യാനം 2.76 ച.കി.മീ. മാത്രം വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. 1976-ലാണ് ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തില്‍ പാമ്പ് ഇനങ്ങള്‍ക്കു മാത്രമായി ഒരു പാര്‍ക്ക് ഉണ്ട്. ഇത് വളരെയധികം സന്ദര്‍ശകരെ ഇവിടേക്ക് ആകര്‍ഷിക്കുന്നു.

 

മറൈന്‍. തിരുനെല്‍വേലി, രാമനാഥപുരം ജില്ലകളിലെ 6.23 ച.കി.മീ. പ്രദേശത്തായുള്ള മറൈന്‍ ദേശീയോദ്യാനം മന്നാര്‍ ഉള്‍ക്കടലിലാണ് (Gulf of Mannar) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കന്മതിലുകൊണ്ടും പവിഴപ്പുറ്റുകള്‍കൊണ്ടും ചുറ്റപ്പെട്ട 21 ദ്വീപുകളുടെ ദ്വീപസമൂഹമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. തുത്തൂക്കുടി (Tuticorin) ആണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത റെയില്‍വേകേന്ദ്രം; മധുര വിമാനത്താവളവും. കടല്‍പ്പുല്ലുകളുടെ പുല്‍പ്പരപ്പും കടലോര വനവും അങ്ങിങ്ങുകാണാം. നട്ടുവളര്‍ത്തിയ തെങ്ങുകളും ബാബുള്‍ വൃക്ഷങ്ങളും അല്ലാതെ സ്വാഭാവികമായി വളരുന്ന മരങ്ങളൊന്നുംതന്നെ ഇവിടെയില്ല. ദ്വീപുകള്‍ എല്ലാംതന്നെ കടലാമകളുടെ പ്രജനനകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ആറ് ഇനം കടലാമകള്‍ ഇവിടെ എത്തി മുട്ടയിട്ടു കുഞ്ഞുങ്ങളെ വിരിയിക്കുന്നു. നിരവധിയിനം ദേശാടനപ്പക്ഷികളും ഇവിടെയുണ്ട്. ദ്വീപുകളില്‍ സ്ഥാപിതമായിട്ടുള്ള വ്യവസായശാലകളില്‍നിന്നു സമുദ്രത്തിലേക്കു പുറംതള്ളുന്ന മാലിന്യങ്ങള്‍ ഇവിടത്തെ പരിസ്ഥിതിവ്യൂഹത്തിന് ഭീഷണയായിത്തീര്‍ന്നിട്ടുണ്ട്. ഇത് സമുദ്രത്തിലെ ഡോള്‍ഫിനുകളും തിമിംഗലങ്ങളും ചത്തുപോകാനിടയാക്കുന്നു. ഇവിടെയെത്തുന്ന പൂനാര്‍(Flamingoes)രാജഹംസങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും നന്നേ കുറവു വന്നിട്ടുണ്ട്.

 

ഇന്ദിരാഗാന്ധി. ഇന്ദിരാഗാന്ധി ദേശീയോദ്യാനം കോയമ്പത്തൂര്‍ ജില്ലയിലെ 118 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട് ഇതിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

 

മുതുമലൈ (Mudumalai). നീലഗിരി ജില്ലയില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മുതുമലൈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 103.24 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്. വയനാടന്‍ വനപ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണിത്. ബന്ദിപ്പൂര്‍ ദേശീയോദ്യാനത്തെ മുതുമലൈ ദേശീയോദ്യാനത്തില്‍നിന്നു വേര്‍തിരിക്കുന്നത് മോയാര്‍ (Moyar) നദിയാണ്. തേക്ക്, ഈട്ടി, ചന്ദനം, യൂക്കാലിപ്റ്റസ് തുടങ്ങിയ വന്‍ വൃക്ഷങ്ങള്‍ ധാരാളമായി വളരുന്ന ഇവിടത്തെ അടിക്കാടുകളും സമൃദ്ധമാണ്. നിരവധി മൃഗങ്ങളും ഉരഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഇവിടെയുണ്ട്.

 

മുഖര്‍ജി. 78 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനം നീലഗിരി ജില്ലയിലാണ്. പുല്‍പ്പരപ്പില്‍ ചന്ദനം, ഈട്ടി, തേക്ക് തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങളുണ്ട്.

 

ആന്ധ്രപ്രദേശ്

 

ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ ഏക ദേശീയോദ്യാനമായ ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 352.62 ച.കി.മീ. വിസ്തീര്‍ണമുണ്ട്.

 

ഒറീസ

 

ഒറീസ സംസ്ഥാനത്ത് രണ്ട് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്. നോര്‍ത്ത് സിംപ്ളിപാന്‍. ഇത് 1980-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. 845.70 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്. മയൂര്‍ഗഞ്ച് ജില്ലയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നിരവധി നദികളും അരുവികളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും കൊണ്ട് അനുഗൃഹീതമാണ് ഈ പ്രദേശം. പാര്‍ക്കിനു ചുറ്റിലുമുള്ള നിരവധി ആദിവാസികളുടെ നിലനില്‍പ്പിന് ആധാരം ഈ ഉദ്യാനമാണ്.ആനകളാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ സവിശേഷത. കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകള്‍ ഉള്ളത് ഇവിടെ മാത്രമാണ്. നിരവധിയിനം ദേശാടനപ്പക്ഷികളുള്‍പ്പെടെ 280-ല്‍ അധികം ഇനം പക്ഷികള്‍ ഇവിടെയുണ്ട്. കാട്ടുമൈനകളും വേഴാമ്പലുകളുമാണ് ഇവിടത്തെ മറ്റൊരാകര്‍ഷണം.

 

ഭിതര്‍കനിക (Bhitarkanika). കേന്ദ്രപ്പാറ (Kendrapara) ജില്ലയില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനം 367 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. ഇന്ത്യയില്‍ 67 ഇനം കണ്ടല്‍വൃക്ഷങ്ങളുള്ളതില്‍ 62 ഇനങ്ങളുമുള്ള വനമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വലുപ്പത്തിന്റെ കാര്യത്തില്‍ കണ്ടല്‍വനങ്ങളില്‍ രണ്ടാം സ്ഥാനമാണ് ഇവിടത്തെ വനങ്ങള്‍ക്കുള്ളത്. ഈ കണ്ടല്‍വൃക്ഷങ്ങള്‍ ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളെ അതിജീവിക്കാനുതകുന്നു.

 

വിവിധയിനം ആമകളാണ് ഭിതര്‍കനിക ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ സവിശേഷത. ഇവിടത്തെ ജലാശയത്തില്‍ ഗംഗാതല ഡോള്‍ഫിനുകളെ കണ്ടുവരുന്നു. മെക്സിക്കന്‍ കടല്‍ത്തീരം കഴിഞ്ഞാല്‍ ഏറ്റവുമധികം ഒലിവ് റിഡ്ലി ആമകള്‍ പ്രജനനം നടത്തുന്നത് ഈ പാര്‍ക്കിലെ ഗഹിര്‍മാതാ ബീച്ചിലാണ്.

 

മഹാരാഷ്ട്ര

 

മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്തില്‍ തഡോബ (Tadoba), പെഞ്ച് (Pench), നവി ഗവോണ്‍, സഞ്ജയ്ഗാന്ധി, ഗുഗ്മാല്‍ (Gugmal) എന്നീ അഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

 

തഡോബാ. ചന്ദ്രപ്പൂര്‍ ജില്ലയില്‍ 116 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തു വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. 1955-ല്‍ സ്ഥാപിതമായി; 1973-ല്‍ 'പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗര്‍' പദ്ധതിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തി. ദേശീയോദ്യാനത്തില്‍ തേക്ക്, മുള തുടങ്ങിയവ ഇടതൂര്‍ന്നു വളരുന്ന കാടുകളും കുറ്റിക്കാടുകളുമുണ്ട്. ഇവിടെ 181 ഇനം പക്ഷികളുണ്ട്. ഈദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്താണ് തഡോബാ തടാകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അടുത്ത കാലത്ത് ഇതിനെ 'തഡോബാ അന്ധാരി ദേശീയോദ്യാനം' എന്നു നാമകരണം ചെയ്തു.

 

പെഞ്ച്. 1975-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. നാഗ്പൂര്‍ ജില്ലയില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 257.26 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്.

 

നവി ഗവോണ്‍. 134 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്. ബാന്‍ഡാര ജില്ലയിലുള്ള ഇത് ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത് 1975-ലാണ്. ഇതിലെ 11 ച.കി.മീറ്ററോളം പ്രദേശത്ത് നവി ഗവോണ്‍ ശുദ്ധജല തടാകമാണ്. തടാകക്കരയില്‍ നിരവധി ദേശാടനപ്പക്ഷികളെത്തിച്ചേരുന്നു.

 

സഞ്ജയ് ഗാന്ധി. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 1983-ലാണ് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ താനെ, ബോറിവില്ലി ജില്ലകളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഉദ്യാനം 86.96 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. ഉദ്യാനത്തിന്റെ 40% മുംബൈ മുന്‍സിപ്പല്‍ അതിര്‍ത്തിയിലാണ്. ലക്ഷക്കണക്കിനു ജനങ്ങള്‍ പാര്‍ക്കിന്റെ അതിര്‍ത്തിയില്‍ അധിവസിക്കുന്നു. പാര്‍ക്കിലെ പുള്ളിപ്പുലികളുടെയും മറ്റു വന്യമൃഗങ്ങളുടെയും ആക്രമണത്തില്‍ ആളുകള്‍ക്ക് പരിക്കേല്ക്കുകയും മരണമടയുകയും പതിവാണ്. കണ്ടല്‍വൃക്ഷങ്ങളും തേക്കും ഇവിടെ ധാരാളമായുണ്ട്. ആയിരത്തിലധികം സപുഷ്പി സസ്യയിനങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന 250-ല്‍ അധികം പക്ഷിയിനങ്ങളില്‍ നല്ലൊരു ശതമാനം ദേശാടനപ്പക്ഷികളാണ്. 30 ലക്ഷത്തിലധികം ജനങ്ങള്‍ വര്‍ഷംതോറും സഞ്ജയ് ഗാന്ധി ദേശീയോദ്യാനം സന്ദര്‍ശിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു.

 

ഗുഗ്മാല്‍. അമരാവതി ജില്ലയിലെ 361 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തു വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തില്‍ 250-ല്‍ അധികം പക്ഷിയിനങ്ങളും നിരവധി വന്യമൃഗങ്ങളും ഉണ്ട്.

 

ഗുജറാത്ത്

 

ഗുജറാത്ത് സംസ്ഥാനത്തില്‍ ഗിര്‍, വേളവഡാര്‍, വാന്‍സ്ഡ, മറൈന്‍ എന്നീ നാല് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്.

 

ഗിര്‍ (Gir). 1412.13 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ള ഗിര്‍ ദേശീയോദ്യാനം 1975-ല്‍ സ്ഥാപിതമായി. സൌരാഷ്ട്ര പ്രദേശത്തുതന്നെയാണ് വന്യമൃഗസങ്കേതവും ദേശീയോദ്യാനവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വംശനാശം സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏഷ്യന്‍ സിംഹങ്ങളെ ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ചുവരുന്നു. 300-ല്‍ അധികം സിംഹങ്ങള്‍ ഇവിടെയുള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

 

തേക്ക്, അക്കേഷ്യ, നെല്ലി, അമ്പഴം, ജാമ്പ തുടങ്ങിയ നിരവധി വന്‍വൃക്ഷങ്ങള്‍ ഇവിടെയുണ്ട്. പുല്‍പ്രദേശങ്ങളില്‍ കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുന്നവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. ഇവിടെ മുന്നൂറിലധികം ഇനം പക്ഷികളുള്ളതായാണ് കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. തവിട്ടു പാറ്റപിടിയന്മാര്‍, കഴുകന്‍, മണല്‍ക്കോഴികള്‍ എന്നിവ സര്‍വസാധാരണമാണ്.

 

വേളവാഡര്‍ (Velavadar). 1969-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഭവനഗര്‍ ജില്ലയില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 34 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്. കൃഷ്ണമൃഗം (Black buck ) അഥവാ ചുരുള്‍ ക്കൊമ്പന്‍ മാനിനെയാണ് ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ചുപോരുന്നത്. വെള്ളം കുടിക്കാതെ ജീവിക്കാനാകുന്ന ഈ കൃഷ്ണമൃഗങ്ങള്‍ സസ്യഭോജികളാണ്. കൂട്ടംകൂട്ടമായി സ്വൈരജീവിതം നയിക്കുന്ന ഈ മൃഗങ്ങള്‍ ചാടിച്ചാടിയാണ് സഞ്ചരിക്കുക. കുറുക്കനും ചെന്നായ്ക്കളും പ്രാപ്പിടിയന്മാരായ ചിലയിനം പക്ഷികളും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലുണ്ട്.

 

വാന്‍സ്ഡ (Vansda). 1976-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഗുജറാത്തിലെ ബല്‍സാര്‍ ജില്ലയിലുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനം 24 ച.കി.മീ. വിസ്തീര്‍ണമുള്ളതാണ്. കൃഷ്ണമൃഗം, പുലി, മയില്‍ എന്നിവയെ ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ചുപോരുന്നു.

 

മറൈന്‍ (Marine). ജാംനഗര്‍ ജില്ലയിലെ ഗള്‍ഫ് ഒഫ് കച്ച്(Gulf of Kutch)-ല്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 163 ച.കി.മീ.വിസ്തൃതിയുണ്ട്. 1982-ല്‍ നിലവില്‍വന്നു. വനപ്രദേശങ്ങള്‍, ചതുപ്പുനിലങ്ങള്‍, കണ്ടല്‍ വനങ്ങള്‍ എന്നിവ ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ സവിശേഷതകളാണ്. വിവിധയിനം ആമകളും വേഴാമ്പലുകളും ഇവിടെയുണ്ട്.

 

മധ്യപ്രദേശ്

 

ഛത്തീസ്ഘട്ട്, മധ്യപ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി കാന്‍ഹ (Kanha), ബാന്ധവ്ഗഢ് (Bandhavgarh), മാധവ് (Madhav), ഇന്ദ്രാവതി (Indravati), പന്നാ (Panna), സത്പുര (Satpura), സഞ്ജയ് (Sanjay), വന്‍വിഹാര്‍ (Vanvihar), ഫോസില്‍ (Fossil), കാന്‍ഗര്‍ വാലി (Kanger Valley), പെഞ്ച് (Pench) എന്നിങ്ങനെ പതിനൊന്ന് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളാണുള്ളത്.

 

കാന്‍ഹാ. മധ്യപ്രദേശിലെ ജബല്‍പ്പൂരില്‍നിന്ന് 175 കി.മീ. അകലെ മാണ്ഡല, ബലഘാട്ട് ജില്ലകളിലായി 940 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ള കാന്‍ഹാ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 1955-ല്‍ സ്ഥാപിതമായ ഈ ദേശീയോദ്യാനം 1974-ലാണ് 'പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗര്‍' പദ്ധതിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയത്. ചതുപ്പുനില മാനുകളാണ് ഇവിടത്തെ ആകര്‍ഷണം. 200-ല്‍ അധികം പക്ഷിയിനങ്ങള്‍ ഇവിടെയുണ്ട്. നിറയെ പുഷ്പങ്ങളുണ്ടാകുന്ന ചമത (പ്ളാശ്), ചുവന്ന പുഷ്പങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞ പഞ്ഞിപ്പൂള (Silk cotton) എന്നിവ ഇവിടത്തെ മറ്റൊരാകര്‍ഷണമാണ്.

 

ബാന്ധവ്ഗഢ്. 1968-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. 105 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളില്‍വച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ കടുവകളുള്ളത് ഈ ഉദ്യാനത്തിലാണ്. 250-ല്‍ അധികം പക്ഷിയിനങ്ങളുണ്ട്. രണ്ടായിരം വര്‍ഷങ്ങളോളം പഴക്കമുള്ള ബാന്ധവ്ഗഢ് കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ഇവിടെ കാണാം. ചരിത്രാതീതകാലം മുതലുള്ള നിരവധി ഗുഹകള്‍ ഈ കോട്ടയില്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ഗുഹകളില്‍ ബി.സി. ഒന്നാം ശ.-ത്തിനുമുമ്പുള്ള ബ്രാഹ്മി (Brahmi) ശിലാലിഖിതങ്ങളുണ്ട്.

 

റീവ (Rewa) മഹാരാജാക്കന്മാരുടെ വേട്ടക്കാടുകളായിരുന്ന ബാന്ധവ്ഗഢിലാണ് വെള്ളക്കടുവ ആദ്യമായി കാണപ്പെട്ടത്. വനത്തില്‍നിന്ന് യാദൃച്ഛികമായി കിട്ടിയ വെള്ളക്കടുവയുടെ പിന്‍തലമുറക്കാരാണ് ഇന്ന് ലോകത്തെങ്ങുമുള്ള കാഴ്ചബംഗ്ളാവുകളിലെ കൌതുകമായ വെള്ളക്കടുവകള്‍. കടുവയുടെ ശരീരത്തില്‍ മെലാനിന്‍ എന്ന വര്‍ണവസ്തു കുറയുന്നതുമൂലമാണ് മഞ്ഞനിറത്തിനു പകരം വെള്ള നിറമുള്ളവ ജനിക്കുന്നത്. 1993-ല്‍ മാത്രമാണ് ബാന്ധവ്ഗഢ് 'പ്രൊജക്റ്റ് ടൈഗര്‍' പദ്ധതിയില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയത്.

 

മാധവ്. മാധവ് ദേശീയോദ്യാനം ശിവപുരി ജില്ലയിലാണ്. 337 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുണ്ട്; 1959-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ഇവിടെ 220-ല്‍ അധികം ഇനം പക്ഷികളുണ്ട്. സാല്‍ഖ്യാ സാഗര്‍ (Salkhya sagar) തടാകം നിരവധി ദേശാടനപ്പക്ഷികളെ ഇവിടേക്ക് ആകര്‍ഷിക്കുന്നു. ഇവിടെ വര്‍ഷത്തില്‍ 101 സെ.മീറ്ററോളം മഴ ലഭിക്കും.

 

ഇന്ദ്രാവതി. ബസ്തര്‍ ജില്ലയില്‍ 1978-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ഇന്ദ്രാവതി 1258 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. 'പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗര്‍' പദ്ധതിയില്‍ ഇത് ഉള്‍ പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

 

പന്നാ. ഛത്തര്‍പൂര്‍, പന്നാ ജില്ലകളിലായി 543 ച.കി.മീറ്ററോളം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. 1981-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ഇത് വജ്രഖനന വ്യവസായത്തിനു പ്രശസ്തിയാര്‍ജിച്ച സ്ഥലവും രാജ്യത്തെ മികച്ച കടുവാസംരക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നുമാണ്. പാണ്ഡവ് വെള്ളച്ചാട്ടവും തടാകവും രാജ്ഗര്‍ (Rajgarh) കൊട്ടാരവും അതിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നു.

 

സത്പുര. സത്പുര ദേശീയോദ്യാനം ഹോഷംഗാബാദ് (Hoshangabad) ജില്ലയിലെ 524 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്തായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.

 

സഞ്ജയ്. 1981-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. 1938 ച.കി.മീ. വിസ്തൃതിയാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളത്. സിന്ധി, സര്‍ഗുജു എന്നീ ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ ദേശീയോദ്യാനം ഇന്ത്യയിലെ വിസ്തൃതിയേറിയ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലൊന്നാണ്. സാല്‍ വൃക്ഷങ്ങളാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന ആകര്‍ഷണം.

 

വന്‍വിഹാര്‍. ഇവിടം 1979-ല്‍ ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഭോപ്പാല്‍ ജില്ലയിലുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനം 4.45 ച.കി.മീ. മാത്രം വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. ഇവിടെ ശാസ്ത്രഗവേഷണങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി വിവിധയിനം ജന്തുക്കളെ കൂട്ടിലടച്ചു വളര്‍ത്തുന്നുണ്ട്

                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                    desheeyodyaanangal‍                

                                                                                                                                                                                                                                                     

                   inthyayile desheeyodyaanangal‍                

                                                                                             
                             
                                                       
           
 

desheeyodyaanangal‍

 

prakruthiramaneeyavum visthruthiyeriyathumaaya samrakshitha pothuvihaaramekhala. Oru bhoopradeshatthe svaabhaavikamaaya aavaasavyavasthayeyo vanyajeevikaleyo sasyajaalangaleyo charithrapraadhaanyamulla manushyanir‍mitha smaarakangal‍ nilanilkkunna pradeshangaleyo bharanakoodatthinte chumathalayil‍ samrakshikkunna pradeshamaanu desheeyodyaanam.

 

aamukham

 

samrakshitha mekhalakal‍ moonnutharamaanu. Samrakshitha vanangal‍ (reserve forests), vanyamrugasankethangal‍ (sanctuaries), desheeyodyaanangal‍ (national parks) ennivayaanu ava. Samrakshitha vanangal‍ pothuve pothujanangal‍kku praveshanamillaathe gaveshanaavashyangal‍kku maathramaayi samrakshikkappettittulla svaabhaavika samrakshithakendrangalaanu. Iva desheeyodyaanangal‍ enna nir‍vachanatthil‍ppedunnilla. Vanyamrugangaleyum pakshikaleyum mattu jeevikaleyum vanatthile muzhuvan‍ sasyangaleyumadakkam samrakshikkunnathaanu sharanaalayam athavaa sanketham. Ithinekkaal‍ unnatha thalatthilulla vanapradeshangalaanu desheeyodyaanangal‍.

 

vanyamrugasankethangalilum desheeyodyaanangalilumulla vanangale moonnaayi thiricchirikkunnu: ul‍kkaadukalil‍ vanyajeevikalude svyrajeevithatthe maathram lakshyamaakkiyulla pradeshamaanu kor‍ pradesham (core area). Shaasthreeyapadtanangal‍ anuvadicchittulla ee pradeshatthekku sandar‍shakare anuvadikkunnilla. Ee pradeshatthinu puratthullathu baphar‍ son‍ (buffer zone) aanu. Ivideyum vinodasanchaarikale anuvadikkunnilla. Vanavibhaagatthinteyum mattum pareekshananireekshanangal‍kkum vikasana pravar‍tthanangal‍kkum shaasthreeyapadtanangal‍kkum maathramaayittulla pradeshamaanithu. Ithinu puratthulla kaattupradeshangalaanu vinodasanchaaratthinaayi anuvadaneeyamaayittullathu.

 

aagola praadhaanyam

 

1872-l‍ yu. Esil‍ sthaapithamaaya 'yello stton‍ naashanal‍ paar‍kku' aanu aadyatthe desheeyodyaanamaayi kanakkaakkappedunnathu. 1916 aayappozhekkum yu. Esil‍ naalpatholam desheeyodyaanangalundaayi. Innu 51 ennam nilavilundu. 1872-l‍ yu. Esil‍ roopamkonda desheeyodyaanam enna aashayam adhikam thaamasiyaathe mattu raajyangalilekkum vyaapicchu. 1900-aam aandode aasttreliya, kaanada, nyoosilan‍du ennividangalil‍ desheeyodyaanangal‍ aarambhicchu. Lokatthilaadyamaayi desheeyodyaana sar‍veesu aarambhicchathu (1911) kaanadayilaanu. Innu 125 raajyangalilaayi 1300-l‍ adhikam desheeyodyaanangalundu.

 

avikasitha bhookhandamaaya aaphrikkayilaanu ettavumadhikam vanyamrugangalum vanyamrugasankethangalum ullathu. Keniyayile aber‍der‍ (aberdare), amboseli (amboseli) geyim prisar‍vu, saavo (tsavo) desheeyodyaanam, dakshinaaphrikkayile kroogar‍ (kruger), daan‍saaniyayile leku man‍yaara(lake manyara), ngoron‍goro (ngorongoro), seren‍getti (serengeti) ennivayaanu ivayil‍ pradhaanappettava.

 

eshyayileyum oshyaanayileyum pradhaanappetta desheeyodyaanangal‍ jappaanile akan‍ (akan), inthyayile kor‍bettu (korbet), nyoosilan‍dile jor‍dlan‍du (fjordland), israyelile haay-baar‍ soutthu (hai-bar south), aasttreliyayile laamingdan‍ (lamington) ennivayaanu.

 
 
 
 
 
 

yooroppil‍, polandile bayaaloviyesa (bialowieza), grettu brittanile keyu n‍gor‍msu (cairngorms), phraan‍sile kaamaar‍gu (camargue); vadakke amerikkayil‍, kaanadayile vaattar‍don‍ leksu (waterton lakes), baan‍phu (banff); thekke amerikkayil‍, ikvadorile gaalapagosu ailan‍du (galapagos island), igvaasu (iguassu) ennivayellaam pramukha desheeyodyaanangalil‍ppedunnu.

 

inthyayil‍

 

lokatthilaadyamaayi marangal‍ nattuvalar‍tthunnathinum kaadukaleyum vanyamrugangaleyum samrakshikkunnathinum niyamanir‍maanam nadatthiyathu ashokachakravar‍tthiyaanu. 1865-laanu inthyayil‍ aadyamaayi vanyamrugasamrakshananiyamam nadappilaakkiyathu. Sasyasampatthum vanyajeevikalude ennavum kuranjuvannathode 1952-l‍ maathramaanu vanyajeevisamrakshana bor‍du (indian wild life board) roopeekaricchathu; vanyamrugangaludeyum pakshikaludeyum vanangaludeyum samrakshanaar‍tham niyamanir‍maanamundaayathu 1955-lum. Var‍shamthorum okdobar‍ aadyavaaram vanyajeevisamrakshanavaaramaayi aacharicchuvarunnu.

 

inthya prakruthisamrakshanakaaryangalil‍ kooduthal‍ shraddha pathippikkaan‍ thudangiyathode 1971-l‍ 'projakttu dygar‍' paddhathikku roopamnalki. Ghattamghattamaayi ellaa kaduvaasankethangaleyum ee paddhathiyilul‍ppedutthukayum desheeyodyaanangalaayi prakhyaapikkukayum cheythu. Inthyayil‍ en‍patholam desheeyodyaanangalum 441 vanyamrugasankethangalumaayi 1,48,994 cha. Ki. Mee. Vanabhoomiyundu. Ithu inthyayile vanatthinte 23. 2 shathamaanattholam varum.

 

inthyayile ellaa samsthaanangalilum desheeyodyaanangalundu.

 

keralam

 

keralatthil‍ 1,12,44,691 cha. Ki. Mee. Vanapradeshamundu ennaanu kanakku. Ithu samsthaanatthinte aake visthruthiyude 28. 98 shathamaanamaanu. Vanapradeshatthinte 24 shathamaanattholam desheeyodyaanangalum vanyajeevisankethangalum adangiya samrakshitha mekhalayaanu. Ippol‍ keralatthil‍ anchu desheeyodyaanangalum pathinaalu vanyajeevisankethangalumundu. Iravikulam, sylantu vaali, paampaadum chola, aanamudi chola, mathikettaan‍ chola ennivayaanu desheeyodyaanangal‍. 1934-l‍ 'nellikkaampetti' enna peril‍ prakhyaapiccha 'periyaar‍ dygar‍ risar‍vu' aanu keralatthile prathama vanyajeevisanketham; periyaar‍, neyyaar‍, peecchi-vaazhaani, parampikkulam, vayanaadu, idukki, peppaara, chimmini, chinnaar‍, che(she)nthuruni, aaralam, thattekkaadu, mamgalavanam, kurinjimala ennivayaanu mattullava. Ithil‍ thattekkaadum mamgalavanavum pakshisamrakshanasankethangalaanu. Iva koodaathe neelagiri, agasthyavanam enningane randu jyvamekhalakalumundu.

 

iravikulam

 

keralatthile aadyatthe desheeyodyaanam. Idukki jillayil‍ devikulam thaalookkile 97 cha. Ki. Mee. Sthalatthu vyaapicchukidakkunnu. Kizhakkum thekkum daattaa (pazhaya kannan‍ devan‍), chattamoonnaar‍, vaagavary, naamakkaadu, raajamaly theyilatthottangalum moonnaar‍ vanavum vadakkukizhakku chinnaar‍ vanyamrugasankethavum vadakkupadinjaaru thamizhnaattile indiraagaandhi vanyajeevisankethavumaanu. Moonnaarinu 15 ki. Mee. Akaleyaanu raajamala. 1928-l‍ moonnaarinte sundaramaaya prakruthiyeyum vamshanaashabheeshani neridunna varayaadu athavaa neelagiri thaar‍ (nilgiri tahr) ennariyappedunna vanyajeeviyeyum vinaashatthil‍ninnu rakshikkaanaayi kannan‍devan‍ theyilatthotta udamasthar‍ vanasnehikalaaya muthuvaanmaare elpicchu. 1971-l‍ ee vanabhoomi muzhuvan‍ keralasar‍kkaar‍ vilaykku vaangi. 1975-l‍ ividam varayaadsamrakshanamekhalayaayi prakhyaapicchu. 1978 meyu 19-nu samsthaana sar‍kkaar‍ ithine oru desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkukayundaayi.

 

thekke inthyayile ettavum uyaram koodiya (2,695 mee.) kodumudiyaaya aanamudi iravikulam - raajamala desheeyodyaanatthilaanullathu. Udyaanatthinte ettavum kuranja uyaram samudranirappil‍ninnu 914 meettaraanu. Palappozhum keralatthile ettavum kuranja thaapanila rekhappedutthaarullathum moonnaaril‍tthanneyaanu. Var‍shamthorum sharaashari 4,800 mi. Mee. Mazha labhikkunna pradeshamaanu moonnaar‍. Moonnu kocchu nadikal‍ samgamikkunna sthalamaanithu.

 

uyar‍nnum thaazhnnum kidakkunna pul‍medukal‍ iravikulatthinte savisheshathayaanu. Cholarudraaksham, pattuthaali, kaattuchempakam, mazhavaaka, cherunjaaval‍, kaattupoovarashu, aattuneer‍mulla, neelakkurinji, inthyan‍ vintar‍ green‍ thudangiya sasyangal‍ ivide dhaaraalamaayundu.

 

anthar‍desheeya thalatthil‍ shraddheyamaaya ee udyaanatthil‍ varayaadu, kaattupotthu, mlaavu, kezhamaan‍, pullippuli, karimpuli, kaattunaaya, kurukkan‍, neelagiri maar‍tten‍, kaattupooccha, chenkeeri, karinkurangu, malayannaan‍ ennee janthukkalum choolakkaakka, karinchempan‍, paattapidiyan‍, karimpan‍ kaattubul‍bul‍, chutteenthal‍kkili, kompan‍ vaanampaadi, malavarampan‍ (nilgiri pipit) thudangiya pakshikalum dhaaraalamaayundu. Uragajeevikalum var‍nappakittulla chithrashalabhangalum ivideyundu. Lokatthil‍vacchu ettavum valuppamkoodiya attlasu nishaashalabhangal‍ ivide kaanappedunnu. Udyaanatthile jalaashayangalil‍ dhaaraalam inam mathsyangalundu. Ee pradeshatthu kaanappedunna, rakthamkudikkunna attakal‍ palappozhum ividekkulla yaathra durithapoor‍namaakkaarundu. Raajamalayum moonnaarumaanu vinodasanchaarakendrangal‍. 12 var‍shatthilorikkal‍ pushpikkunna neelakkurinji ividam athyaakar‍shakamaakkunnu. Neelakkurinjiyude samrakshanaar‍tham 32 cha. Ki. Mee. Visthruthi sthalam kurinjimala sanketha(kurinjimala sanctuary)maayi 2006 o.-l‍ sar‍kkaar‍ prakhyaapikkukayundaayi.

 

sylantu vaali(silent valley)

 

paalakkaadu jillayile mannaar‍kkaadu thaalookkil‍ ul‍ppedunna sylantu vaali 1984-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapicchu. Ithinu 89. 52 cha. Ki. Mee. Vistheer‍namundu. 'syrandhreevanam' enna perilum ithu ariyappedunnu. Vanamekhalakalil‍ sar‍vasaadhaaranamaayulla cheeveedukalude shabdam ee thaazhvarayil‍ illaatthathinaalaanu 'nishabda thaazhvara' ennu britteeshukaar‍ ithinu perittathu.

 

samudranirappil‍ninnu 1,100 meettarolam uyaramulla nithyaharitha vanamekhalayaanu kundalikkunnukalil‍ sthithicheyyunna sylantu vaali. Vadakkuninnu thekkottozhukunna kunthippuzhayaanu sylantu vaaliyile pradhaana nadi. Anyamninnu ennu karuthappedunna vividhayinam sasyangal‍ ivideninnu kandetthiyittundu. 154 kudumbangalil‍ppedunna 599 jeenasukalude 966-l‍ adhikam sasyayinangal‍ ivide samrakshikkappettirikkunnu. 108 inam or‍kkidu sasyangal‍ ivide samruddhamaayi valarunnundu. Ivide kaanappedunna 170 inam pakshikalil‍ 33-um deshaadanappakshikalaanu. 35 inam uragangal‍, 95 inam chithrashalabhangal‍, 255 inam nishaashalabhangal‍ ennivayeyum ivide kandetthiyittundu. Ithil‍ adhikavum athyapoor‍vavum vamshanaashabheeshani neridunnavayumaanu.

 

mathikettaan‍ chola

 

idukki jillayil‍, udumpanchola thaalookkile pooppaara villejil‍ppedunna 1281. 74 he. Pradesham mathikettaan‍ chola desheeyodyaanamaayi 2003 o. 10-nu sar‍kkaar‍ prakhyaapicchu. Mathikettaan‍ chola elamalakkaadukalude oru bhaagamaanu. 1897 aaga. 24-le thiruvithaamkoor‍ sar‍kkaar‍ gasattil‍ elamalakkaadukale (cardamom hill reserve) mathikettaan‍ cholayude bhaagamaayum samrakshithavanamaayum prakhyaapicchu vijnjaapanam purappeduvicchirunnu. Elam krushiyum sasyajanthujaalangalum bhooroopavijnjaaneeya sampatthum (geomorphological wealth) parirakshikkunnathinum paristhithi samrakshikkunnathinumaayaanu ee pradeshatthe desheeyodyaanamaayi prakhyaapicchathu.

 

aanamudi chola

 

idukki jillayil‍ devikulam thaalookkile marayoor‍ villejil‍ppedunna 7. 5 cha. Ki. Mee. (750 he.) sthalam aanamudi chola desheeyodyaanamaayi 2003 di. 14-nu sar‍kkaar‍ prakhyaapicchu. Shaasthralokatthinu muthal‍kkoottaaya apoor‍va inam sasyangalum mattu sasyasampatthum paristhithiyum samrakshikkunna

 

thinaanu ee pradesham desheeyodyaanamaayi prakhyaapicchathu. Mannavan‍ chola, madavaarimala, indeevaramala, pullaar‍di chola, kannan‍devan‍mala, ottakkompumala, theer‍thamala ennivayile samrakshithavanangalaanu aanamudi chola desheeyodyaanatthinte athir‍tthipradeshangal‍.

 

paampaadum chola

 

idukki jillayil‍, devikulam thaalookkile marayoor‍ villejil‍ppedunna 131. 80 he. 2003 di.-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. Paristhithiyeyum apoor‍vayinam jeevajaalangaleyum samrakshikkuka enna uddheshyatthodeyaanu ividam desheeyodyaana padaviyilekkuyar‍tthiyathu.

 

kar‍naadaka

 

kar‍naadakatthil‍ anchu desheeyodyaanangalundu.

 

bandippoor‍ (bandipur). 874. 20 cha. Ki. Mee. Visthruthiyulla ee desheeyodyaanam 1973-l‍ 'projakttu dygar‍' paddhathiyil‍ ul‍ppedutthi. Mysoor‍ raajaakkanmaarude vettakkaadukalaayirunna banthippurayaanu bandippoor‍ aayathennu charithram soochippikkunnu. Samudranirappil‍ninnu 1500 mee. Uyaratthil‍ sthithicheyyunna ee desheeyodyaanatthiloode niravadhi nadikal‍ ozhukunnundu. Thekku, eetti, chandanam thudangiya van‍ vrukshangalum dhaaraalam mulankoottangalum pul‍pparappum ivideyundu. Kaduva, pullippuli, aana, kaatti, kaattupanni, kurukkan‍, kalamaan‍, pullimaan‍, kooramaan‍, mullan‍ panni, chennaaya, karadi, veruku, kaattupoocchakal‍, thoppikkaaran‍ kurangu, malabaar‍ malayannaan‍ thudangiya mrugangalum mayil‍, kaattukozhi, malamuzhakki, maramkotthi muthalaaya pakshikalum muthala, aama, neer‍naaya ennee jalajeevikalum malampaampu, sar‍pparaajan‍, viriyan‍ paampu, udumpu muthalaaya izhajanthukkalum ee desheeyodyaanatthil‍ sulabhamaayundu.

 

bannaar‍ghatta (bannarghata). Baamgloor‍ jillayil‍ 104 cha. Ki. Mee. Vyaapicchirikkunna bannaar‍ghatta 1974-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu.

 

an‍shi (anshi). Utthara kannada jillayile 250 cha. Ki. Mee. Sthalatthu vyaapicchukidakkunna desheeyodyaanamaanithu.

 

kun‍ dremukh (kundremukh). Chikmagaloor‍, thekkan‍ kaanara jillakalilaayi vyaapicchukidakkunna desheeyodyaanam 600 cha. Ki. Mee. Visthruthiyullathaanu 'kun‍dremukhu' enna kannada vaakkinu kuthirayude mukham ennaanar‍tham. Samudranirappil‍ninnu su. 1880 mee. Uyaramulla kunnum malakalum niranjathaanu ee pradesham.

 

naagar‍hole (nagarhole). Kudaku, mysoor‍ jillakalil‍ppedunna 644 cha. Ki. Mee. Sthalatthu vyaapicchukidakkunnu. 1890 muthal‍ 1971 vare ividatthe vanapradeshangalil‍ninnu kaattaanakale keniyilaakki pidicchu merukkiyedutthu valar‍tthaanulla samvidhaanangalundaayirunnu. Naagar‍hole enna kannada vaakkinu 'naaga nadi' ennaanar‍tham. Vanatthiloode ozhukunna snekku nadiyaanu ee perinu nidaanam. Kaduva, puli, aana, veruku, kurukkan‍, kaattupanni, karimkurangu, thoppikkurangu, ottar‍, urumputheeni, parakkumannaan‍ ennivayum kazhukan‍, thattha, myna, vezhaampal‍, maramkotthi thudangiya pakshikalum moor‍khan‍, shamkhuvarayan‍, malampaampu thudangiya inam uragangalum ivideyundu.

 

gova

 

govayil‍ 1978-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappetta bhagavaan‍ mahaabeer‍ (bhagwan mahabir national park) 240 cha. Ki. Mee. Visthruthiyullathaanu. Kaduva, thevaanku, mullan‍panni, pullimaan‍, malayannaan‍ thudangiya janthukkal‍ ee desheeyodyaanatthile nithyaharitha, ar‍dha nithyaharitha, ilakozhiyum vanangalilundu. Ithinte peru aadyam mollem vanyamrugasankethamennaayirunnu. 1978-l‍ ithinakatthu 107 cha. Ki. Mee. Pradesham mollem desheeyodyaanamaayi prakhyaapicchu. Athodeyaanu baakki bhaagatthinu bhagavaan‍ mahaaveer‍ sharanaalayam ennu perittathu.

 

thamizhu naad

 

thamizhu naattil‍ gin‍di (guindy), maryn‍ (marine), indiraagaandhi, muthumaly (mudumalai), mukur‍tthi (mukurthi) ennee anchu desheeyodyaanangalundu.

 

gin‍di. Chenny nagaratthil‍ sthithicheyyunna gin‍di desheeyodyaanam 2. 76 cha. Ki. Mee. Maathram visthruthiyullathaanu. 1976-laanu desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettathu. Ee desheeyodyaanatthil‍ paampu inangal‍kku maathramaayi oru paar‍kku undu. Ithu valareyadhikam sandar‍shakare ividekku aakar‍shikkunnu.

 

maryn‍. Thirunel‍veli, raamanaathapuram jillakalile 6. 23 cha. Ki. Mee. Pradeshatthaayulla maryn‍ desheeyodyaanam mannaar‍ ul‍kkadalilaanu (gulf of mannar) sthithicheyyunnathu. Kanmathilukondum pavizhapputtukal‍kondum chuttappetta 21 dveepukalude dveepasamoohamaanu ee desheeyodyaanam. Thutthookkudi (tuticorin) aanu ithinte ettavum aduttha reyil‍vekendram; madhura vimaanatthaavalavum. Kadal‍ppullukalude pul‍pparappum kadalora vanavum angingukaanaam. Nattuvalar‍tthiya thengukalum baabul‍ vrukshangalum allaathe svaabhaavikamaayi valarunna marangalonnumthanne ivideyilla. Dveepukal‍ ellaamthanne kadalaamakalude prajananakendrangalaanu. Aaru inam kadalaamakal‍ ivide etthi muttayittu kunjungale viriyikkunnu. Niravadhiyinam deshaadanappakshikalum ivideyundu. Dveepukalil‍ sthaapithamaayittulla vyavasaayashaalakalil‍ninnu samudratthilekku puramthallunna maalinyangal‍ ividatthe paristhithivyoohatthinu bheeshanayaayittheer‍nnittundu. Ithu samudratthile dol‍phinukalum thimimgalangalum chatthupokaanidayaakkunnu. Ivideyetthunna poonaar‍(flamingoes)raajahamsangalude ennatthilum nanne kuravu vannittundu.

 

indiraagaandhi. Indiraagaandhi desheeyodyaanam koyampatthoor‍ jillayile 118 cha. Ki. Mee. Sthalatthaayi vyaapicchukidakkunnu. Parampikkulam anakkettu ithinte hrudayabhaagatthu sthithicheyyunnu.

 

muthumaly (mudumalai). Neelagiri jillayil‍ sthithicheyyunnu. Muthumaly desheeyodyaanatthinu 103. 24 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu. Vayanaadan‍ vanapradeshatthinte oru bhaagamaanithu. Bandippoor‍ desheeyodyaanatthe muthumaly desheeyodyaanatthil‍ninnu ver‍thirikkunnathu moyaar‍ (moyar) nadiyaanu. Thekku, eetti, chandanam, yookkaalipttasu thudangiya van‍ vrukshangal‍ dhaaraalamaayi valarunna ividatthe adikkaadukalum samruddhamaanu. Niravadhi mrugangalum uragangalum pakshikalum ivideyundu.

 

mukhar‍ji. 78 cha. Ki. Mee. Visthruthiyulla ee desheeyodyaanam neelagiri jillayilaanu. Pul‍pparappil‍ chandanam, eetti, thekku thudangiya vrukshangalundu.

 

aandhrapradesh

 

aandhrapradeshile eka desheeyodyaanamaaya shree venkideshvara desheeyodyaanatthinu 352. 62 cha. Ki. Mee. Vistheer‍namundu.

 

oreesa

 

oreesa samsthaanatthu randu desheeyodyaanangalundu. nor‍tthu simplipaan‍. Ithu 1980-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. 845. 70 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu. Mayoor‍ganchu jillayilaanu sthithicheyyunnathu. Niravadhi nadikalum aruvikalum vellacchaattangalum kondu anugruheethamaanu ee pradesham. Paar‍kkinu chuttilumulla niravadhi aadivaasikalude nilanil‍ppinu aadhaaram ee udyaanamaanu. Aanakalaanu ee desheeyodyaanatthinte savisheshatha. Kompillaattha aanakal‍ ullathu ivide maathramaanu. Niravadhiyinam deshaadanappakshikalul‍ppede 280-l‍ adhikam inam pakshikal‍ ivideyundu. Kaattumynakalum vezhaampalukalumaanu ividatthe mattoraakar‍shanam.

 

bhithar‍kanika (bhitarkanika). Kendrappaara (kendrapara) jillayil‍ sthithicheyyunna ee desheeyodyaanam 367 cha. Ki. Mee. Visthruthiyullathaanu. Inthyayil‍ 67 inam kandal‍vrukshangalullathil‍ 62 inangalumulla vanamaanu ivideyullathu. Valuppatthinte kaaryatthil‍ kandal‍vanangalil‍ randaam sthaanamaanu ividatthe vanangal‍kkullathu. Ee kandal‍vrukshangal‍ chuzhalikkodunkaattukale athijeevikkaanuthakunnu.

 

vividhayinam aamakalaanu bhithar‍kanika desheeyodyaanatthinte savisheshatha. Ividatthe jalaashayatthil‍ gamgaathala dol‍phinukale kanduvarunnu. Meksikkan‍ kadal‍ttheeram kazhinjaal‍ ettavumadhikam olivu ridli aamakal‍ prajananam nadatthunnathu ee paar‍kkile gahir‍maathaa beecchilaanu.

 

mahaaraashdra

 

mahaaraashdra samsthaanatthil‍ thadoba (tadoba), penchu (pench), navi gavon‍, sanjjaygaandhi, gugmaal‍ (gugmal) ennee anchu desheeyodyaanangalundu.

 

thadobaa. chandrappoor‍ jillayil‍ 116 cha. Ki. Mee. Sthalatthu vyaapicchukidakkunnu. 1955-l‍ sthaapithamaayi; 1973-l‍ 'projakttu dygar‍' paddhathiyil‍ ul‍ppedutthi. Desheeyodyaanatthil‍ thekku, mula thudangiyava idathoor‍nnu valarunna kaadukalum kuttikkaadukalumundu. Ivide 181 inam pakshikalundu. Eedesheeyodyaanatthinte madhyabhaagatthaanu thadobaa thadaakam sthithicheyyunnathu. Aduttha kaalatthu ithine 'thadobaa andhaari desheeyodyaanam' ennu naamakaranam cheythu.

 

penchu. 1975-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. Naagpoor‍ jillayil‍ sthithicheyyunnu. 257. 26 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu.

 

navi gavon‍. 134 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu. Baan‍daara jillayilulla ithu desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettathu 1975-laanu. Ithile 11 cha. Ki. Meettarolam pradeshatthu navi gavon‍ shuddhajala thadaakamaanu. Thadaakakkarayil‍ niravadhi deshaadanappakshikaletthiccherunnu.

 

sanjjayu gaandhi. Ee desheeyodyaanatthinu 1983-laanu amgeekaaram labhicchathu. Mumby nagaratthinte praanthapradeshamaaya thaane, borivilli jillakalilaayi sthithicheyyunna udyaanam 86. 96 cha. Ki. Mee. Visthruthiyullathaanu. Udyaanatthinte 40% mumby mun‍sippal‍ athir‍tthiyilaanu. Lakshakkanakkinu janangal‍ paar‍kkinte athir‍tthiyil‍ adhivasikkunnu. Paar‍kkile pullippulikaludeyum mattu vanyamrugangaludeyum aakramanatthil‍ aalukal‍kku parikkelkkukayum maranamadayukayum pathivaanu. Kandal‍vrukshangalum thekkum ivide dhaaraalamaayundu. Aayiratthiladhikam sapushpi sasyayinangalum ivideyundu. Ivide kaanappedunna 250-l‍ adhikam pakshiyinangalil‍ nalloru shathamaanam deshaadanappakshikalaanu. 30 lakshatthiladhikam janangal‍ var‍shamthorum sanjjayu gaandhi desheeyodyaanam sandar‍shikkunnathaayi kanakkaakkunnu.

 

gugmaal‍. Amaraavathi jillayile 361 cha. Ki. Mee. Sthalatthu vyaapicchirikkunna ee desheeyodyaanatthil‍ 250-l‍ adhikam pakshiyinangalum niravadhi vanyamrugangalum undu.

 

gujaraatthu

 

gujaraatthu samsthaanatthil‍ gir‍, velavadaar‍, vaan‍sda, maryn‍ ennee naalu desheeyodyaanangalundu.

 

gir‍ (gir). 1412. 13 cha. Ki. Mee. Visthruthiyulla gir‍ desheeyodyaanam 1975-l‍ sthaapithamaayi. Souraashdra pradeshatthuthanneyaanu vanyamrugasankethavum desheeyodyaanavum sthithicheyyunnathu. Vamshanaasham sambhavicchukondirikkunna eshyan‍ simhangale ivide samrakshicchuvarunnu. 300-l‍ adhikam simhangal‍ ivideyullathaayi kanakkaakkappedunnu.

 

thekku, akkeshya, nelli, ampazham, jaampa thudangiya niravadhi van‍vrukshangal‍ ivideyundu. Pul‍pradeshangalil‍ kannukaalikale meykkunnavarude vaasasthalangalundu. Ivide munnooriladhikam inam pakshikalullathaayaanu kanakkaakkiyittullathu. Thavittu paattapidiyanmaar‍, kazhukan‍, manal‍kkozhikal‍ enniva sar‍vasaadhaaranamaanu.

 

velavaadar‍ (velavadar). 1969-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. Bhavanagar‍ jillayil‍ sthithicheyyunna ee desheeyodyaanatthinu 34 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu. Krushnamrugam (black buck ) athavaa churul‍ kkompan‍ maanineyaanu ivide samrakshicchuporunnathu. Vellam kudikkaathe jeevikkaanaakunna ee krushnamrugangal‍ sasyabhojikalaanu. Koottamkoottamaayi svyrajeevitham nayikkunna ee mrugangal‍ chaadicchaadiyaanu sancharikkuka. Kurukkanum chennaaykkalum praappidiyanmaaraaya chilayinam pakshikalum ee desheeyodyaanatthilundu.

 

vaan‍sda (vansda). 1976-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. Gujaraatthile bal‍saar‍ jillayilulla ee desheeyodyaanam 24 cha. Ki. Mee. Vistheer‍namullathaanu. Krushnamrugam, puli, mayil‍ ennivaye ivide samrakshicchuporunnu.

 

maryn‍ (marine). Jaamnagar‍ jillayile gal‍phu ophu kacchu(gulf of kutch)-l‍ sthithicheyyunnu. 163 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu. 1982-l‍ nilavil‍vannu. Vanapradeshangal‍, chathuppunilangal‍, kandal‍ vanangal‍ enniva ee desheeyodyaanatthinte savisheshathakalaanu. Vividhayinam aamakalum vezhaampalukalum ivideyundu.

 

madhyapradesh

 

chhattheesghattu, madhyapradeshu samsthaanangalilaayi kaan‍ha (kanha), baandhavgaddu (bandhavgarh), maadhavu (madhav), indraavathi (indravati), pannaa (panna), sathpura (satpura), sanjjayu (sanjay), van‍vihaar‍ (vanvihar), phosil‍ (fossil), kaan‍gar‍ vaali (kanger valley), penchu (pench) enningane pathinonnu desheeyodyaanangalaanullathu.

 

kaan‍haa. Madhyapradeshile jabal‍ppooril‍ninnu 175 ki. Mee. Akale maandala, balaghaattu jillakalilaayi 940 cha. Ki. Mee. Visthruthiyulla kaan‍haa desheeyodyaanam sthithicheyyunnu. 1955-l‍ sthaapithamaaya ee desheeyodyaanam 1974-laanu 'projakttu dygar‍' paddhathiyil‍ ul‍ppedutthiyathu. Chathuppunila maanukalaanu ividatthe aakar‍shanam. 200-l‍ adhikam pakshiyinangal‍ ivideyundu. Niraye pushpangalundaakunna chamatha (plaashu), chuvanna pushpangal‍ niranja panjippoola (silk cotton) enniva ividatthe mattoraakar‍shanamaanu.

 

baandhavgadd. 1968-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. 105 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu. Inthyayile desheeyodyaanangalil‍vacchu ettavum kooduthal‍ kaduvakalullathu ee udyaanatthilaanu. 250-l‍ adhikam pakshiyinangalundu. Randaayiram var‍shangalolam pazhakkamulla baandhavgaddu kottayude avashishdangal‍ ivide kaanaam. Charithraatheethakaalam muthalulla niravadhi guhakal‍ ee kottayil‍ kandetthiyittundu. Ee guhakalil‍ bi. Si. Onnaam sha.-tthinumumpulla braahmi (brahmi) shilaalikhithangalundu.

 

reeva (rewa) mahaaraajaakkanmaarude vettakkaadukalaayirunna baandhavgaddilaanu vellakkaduva aadyamaayi kaanappettathu. Vanatthil‍ninnu yaadruchchhikamaayi kittiya vellakkaduvayude pin‍thalamurakkaaraanu innu lokatthengumulla kaazhchabamglaavukalile kouthukamaaya vellakkaduvakal‍. Kaduvayude shareeratthil‍ melaanin‍ enna var‍navasthu kurayunnathumoolamaanu manjaniratthinu pakaram vella niramullava janikkunnathu. 1993-l‍ maathramaanu baandhavgaddu 'projakttu dygar‍' paddhathiyil‍ ul‍ppedutthiyathu.

 

maadhav. Maadhavu desheeyodyaanam shivapuri jillayilaanu. 337 cha. Ki. Mee. Visthruthiyundu; 1959-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappetta ivide 220-l‍ adhikam inam pakshikalundu. Saal‍khyaa saagar‍ (salkhya sagar) thadaakam niravadhi deshaadanappakshikale ividekku aakar‍shikkunnu. Ivide var‍shatthil‍ 101 se. Meettarolam mazha labhikkum.

 

indraavathi. Basthar‍ jillayil‍ 1978-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappetta indraavathi 1258 cha. Ki. Mee. Visthruthiyullathaanu. 'projakttu dygar‍' paddhathiyil‍ ithu ul‍ ppedutthiyittundu.

 

pannaa. Chhatthar‍poor‍, pannaa jillakalilaayi 543 cha. Ki. Meettarolam vyaapicchukidakkunnu. 1981-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappetta ithu vajrakhanana vyavasaayatthinu prashasthiyaar‍jiccha sthalavum raajyatthe mikaccha kaduvaasamrakshanakendrangalilonnumaanu. Paandavu vellacchaattavum thadaakavum raajgar‍ (rajgarh) kottaaravum athinte vaasthuvidyayum ee desheeyodyaanatthinte prashasthi var‍dhippikkunnu.

 

sathpura. Sathpura desheeyodyaanam hoshamgaabaadu (hoshangabad) jillayile 524 cha. Ki. Mee. Sthalatthaayi vyaapicchu kidakkunnu.

 

sanjjay. 1981-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. 1938 cha. Ki. Mee. Visthruthiyaanu ee desheeyodyaanatthinullathu. Sindhi, sar‍guju ennee jillakalilaayi vyaapicchukidakkunna ee desheeyodyaanam inthyayile visthruthiyeriya desheeyodyaanangalilonnaanu. Saal‍ vrukshangalaanu ividatthe pradhaana aakar‍shanam.

 

van‍vihaar‍. Ividam 1979-l‍ desheeyodyaanamaayi prakhyaapikkappettu. Bhoppaal‍ jillayilulla ee desheeyodyaanam 4. 45 cha. Ki. Mee. Maathram visthruthiyullathaanu. Ivide shaasthragaveshanangal‍kkuvendi vividhayinam janthukkale koottiladacchu valar‍tthunnundu

Terms And Service:We do not guarantee the accuracy of available data ..We Provide Information On Public Data.. Please consult an expert before using this data for commercial or personal use
DMCA.com Protection Status Powered By:Omega Web Solutions
© 2002-2017 Omega Education PVT LTD...Privacy | Terms And Conditions